Matter, Thread, Wi‑Fi và Zigbee khác nhau thế nào?

Matter, Thread, Wi-Fi và Zigbee khác nhau thế nào?

Khi tìm hiểu nhà thông minh, bạn sẽ thường gặp những cái tên như Matter, Thread, Wi-Fi và Zigbee... Nghe khá giống nhau vì đều liên quan đến kết nối thiết bị, nhưng thực tế chúng không cùng một “vai trò”. Hiểu đơn giản: Wi-Fi, Thread và Zigbee là cách thiết bị giao tiếp với nhau, còn Matter là một tiêu chuẩn giúp thiết bị của nhiều hãng khác nhau có thể hiểu và làm việc cùng nhau.

Wi-Fi: Quen thuộc, dễ triển khai

Wi-Fi là phương thức kết nối mà gần như ngôi nhà nào cũng đã có sẵn. Thiết bị như camera, ổ cắm thông minh, TV, loa hoặc một số công tắc có thể kết nối trực tiếp với router Wi-Fi. Ưu điểm lớn nhất là dễ cài đặt, tốc độ cao và không nhất thiết phải có hub riêng. Tuy nhiên, nếu trong nhà có quá nhiều thiết bị IoT cùng kết nối Wi-Fi, router có thể phải xử lý số lượng kết nối lớn hơn. Các thiết bị dùng pin cũng thường không phù hợp với Wi-Fi bằng những giao thức tiết kiệm điện hơn.

Wi-Fi thường phù hợp với:

• Camera
• Chuông cửa có hình
• Thiết bị cần truyền nhiều dữ liệu
• Ổ cắm, thiết bị điện có nguồn cấp liên tục

Zigbee: rất phổ biến trong nhà thông minh

Zigbee được thiết kế cho các thiết bị IoT có lượng dữ liệu nhỏ và cần tiết kiệm điện. Khác với Wi-Fi, thiết bị Zigbee thường kết nối tới một hub hoặc gateway Zigbee. Hub sau đó kết nối hệ thống nhà thông minh với mạng LAN hoặc Internet. Một ưu điểm lớn của Zigbee là khả năng tạo mạng mesh.

Ví dụ: Cảm biến → công tắc → ổ cắm → hub (Một số thiết bị Zigbee có nguồn điện liên tục có thể đóng vai trò trung chuyển tín hiệu, giúp mạng mở rộng phạm vi và ổn định hơn).

Zigbee đặc biệt phù hợp với:

• Cảm biến chuyển động
• Cảm biến cửa
• Công tắc thông minh
• Rèm
• Cảm biến nhiệt độ
• Thiết bị dùng pin

Đây cũng là lý do Zigbee hiện vẫn được sử dụng rất nhiều trong các hệ sinh thái Smart Home.

Thread: Mạng Mesh thế hệ mới dựa trên IP

Thread có nhiều điểm giống Zigbee:

• Tiêu thụ điện thấp
• Hỗ trợ mạng mesh
• Phù hợp với cảm biến và thiết bị IoT
• Không phụ thuộc trực tiếp vào Wi-Fi

Nhưng có một khác biệt quan trọng: Thread sử dụng nền tảng IP. Điều này giúp thiết bị Thread dễ tích hợp hơn với các hệ thống mạng hiện đại. Trong mạng Thread thường có một thiết bị gọi là Thread Border Router để kết nối mạng Thread với mạng IP trong nhà. Một số thiết bị như smart speaker, hub hoặc bộ điều khiển trung tâm có thể đảm nhiệm vai trò này.

Matter: Không phải Wi-Fi mới hay Zigbee mới

Matter là một tiêu chuẩn kết nối và tương thích thiết bị Smart Home. Matter không phải một giao thức vô tuyến giống Wi-Fi hay Zigbee. Matter có thể hoạt động trên:

• Wi-Fi
• Ethernet
• Thread

Ví dụ bạn mua một bóng đèn hỗ trợ Matter. Thay vì bị khóa chặt vào một hệ sinh thái duy nhất, thiết bị đó có thể được thiết kế để hoạt động với nhiều nền tảng Smart Home hỗ trợ Matter. Mục tiêu của Matter là giúp việc sử dụng thiết bị từ nhiều hãng trở nên đơn giản hơn.

Có phải Matter sẽ thay thế Zigbee?

Không hẳn! Một thiết bị có thể sử dụng: Matter over Thread hoặc Matter over Wi-Fi. Trong trường hợp đó:

• Matter quy định thiết bị “nói chuyện” với hệ thống như thế nào.
• Thread hoặc Wi-Fi chịu trách nhiệm truyền dữ liệu.

Trong khi đó Zigbee vẫn là một hệ sinh thái hoàn chỉnh đang được sử dụng rộng rãi và có lượng thiết bị rất lớn trên thị trường. Vì vậy trong nhiều năm tới, chúng ta vẫn sẽ thấy Zigbee, Thread, Wi-Fi và Matter cùng tồn tại.

So sánh nhanh